عبد الصبور شاهين ( مترجم : سيد حسين سيدى )
224
تاريخ القرآن ( تاريخ قرآن ) ( فارسى )
البحر المحيط ، ج 2 ، ص 223 ؛ مجمع البيان ج 2 ، ص 337 و التبيان ، ج 2 ، ص 263 . 37 - ظاهر چنين قرائتى از اين آيه متشابه ، بيانگر جسميّت خداوند است . امّا در نظر گاه اهل عدل و تنزيه خداوند جسم نيست چه اجسام محدثند و خداوند قديم . با وجود اين اخباريهاى حشويه بيان داشتهاند كه عرش تخت ملك و فرمانروايى خداست كه بر آن نشسته است و كرسى ، نيمكتى سنگى است كه در پايين عرش قرار گرفته و خدا پاهاى خود را روى آن مىگذارد به طورى كه از سنگينى وزن خدا به صدا درمىآيد ! ! ! بايسته است ياد آور شويم كه عرش و كرسى ، دو تعبير از معنايى واحدند كه همان عظمت قدرت خداوند و فراگيرى علم او به همه چيز است با اين تفاوت كه كرسى براى تعبير از فرمانروايى ذات خداوند و عرش بيانگر تدبير الهى در امور تمامى خلق است . استواء نيز به معناى تمكّن و استيلاى تام خداوند مىباشد چنان كه در لغت چنين معنايى مشهود است مثل « فلمّا علونا و استوينا عليهم » كه به معناى « چون بر ايشان فايق آمديم و مسلّط گشتيم . . . » است . محمد هادى معرفت ، التمهيد ، ج 3 ، صص 121 - 126 . محمد بن الحسن الطوسى ، التبيان ، ج 1 ، صص 124 - 125 و نيز : ج 7 ، صص 159 - 160 . 38 - گاليله در مشاهدات روز مرهء خود با تلسكوپ ، متوجه لكههايى بر سطح خورشيد شد ( لكههاى خورشيدى ) كه در حال چرخشند . از اين رو نتيجه گرفت كه خورشيد مىچرخد ولى بايد دانست كه چرخش خورشيد مثل يك جسم صلب نيست بلكه نواحى استوايى خورشيد از نواحى قطبى آن سريعتر مىچرخند ستاره و سحابى ، ويليام . جى . كافمن ، ترجمان دكتر تقى عدالتى و بهزاد قهرمان ، صص 87 - 88 . همچنين براى خورشيد ، حركتى ديگر نيز ثابت شده كه حركت انتقالى آن است . در اين حركت ، خورشيد همراه ديگر سيّاراتش در فضاى بيكران هستى با سرعتى معادل 12 مايل در ثانيه به سوى ستارهء نسر واقع در حركت است . نسر واقع ، سه ستاره به شكل كركس در حال فرود است سيد قطب ، فى ظلال القرآن ، ج 5 ، ص 2968 دهخدا ، لغت نامه ، ذيل نسر واقع . و نيز : الطباطبائى ، الميزان ، ج 17 ، ص 89 . بنابر اين ، آيهء 38 سورهء يس ، مىتواند هر دو حركت را شامل باشد چه انتقالى و چه جزئى ( حركت لكههاى خورشيدى بر سطح آن ) . در ميان اقوالى كه براى مستقر مطرح شده ( البحر المحيط ، ج 7 ، ص 336 ) قول اصح ، روز قيامت است كه خورشيد هنگامى به مستقر و محل آرامش مىرسد كه دنيا خراب گشته و